Sino si William Tyndale?

Sino si William Tyndale? Sagot



Si William Tyndale (c. 1494—1536) ay isang Ingles na Repormador na kung minsan ay tinatawag na Kapitan ng Hukbo ng mga Repormador dahil sa kanyang gawaing pangunguna upang isulong ang katotohanan ng Diyos sa harap ng maraming pagtutol. Isang iskolar na matatas sa walong wika, si Tyndale ay kilala ngayon sa kanyang salin ng Bibliya sa Ingles.



Si Tyndale ay naimpluwensyahan ng mga gawa nina John Wycliffe, Desiderius Erasmus, at Martin Luther. Tulad nina Wycliffe at Luther, kumbinsido si Tyndale na ang daan patungo sa Diyos ay sa pamamagitan ng Kanyang Salita. Ang problema noong panahon ni Wycliffe ay ang Bibliya ay makukuha lamang sa Latin, isang wikang hindi mababasa ng karamihan sa mga tao. Nalutas ni Wycliffe ang problemang iyon sa pamamagitan ng pagsasalin ng Bibliya sa Ingles, gamit ang Latin na Vulgate bilang kaniyang pinagmulan. Ang Bibliya ni Wycliffe ay kaagad na ipinagbawal sa Inglatera, at maraming kopya nito ang nawasak.





Makalipas ang isang daan, limampung taon, sinimulan nina Luther at Tyndale ang kanilang mga reporma. Ang mga lalaking ito, tulad ni Wycliffe bago sila, ay naniniwala na ang Kasulatan ay dapat na makukuha ng lahat. Sa layuning iyon, gumawa si Luther ng isang salin ng Bibliya sa Aleman, at sinimulan ni Tyndale na isalin ang Bagong Tipan sa Ingles—ngunit, para sa mga pagsasaling ito, nilagpasan nila ang Vulgate at ginamit ang mga tekstong Greek at Hebrew ni Erasmus bilang kanilang pinagmulan.



Para sa kanyang trabaho sa English Bible, napukaw ni Tyndale ang galit ng Anglican Church , Roman Catholic Church , at iba pang makapangyarihang entidad. Itinuro ng itinatag na simbahan na sila lamang ang mga conservator at tagapagsalin ng Salita ng Diyos at na ang mga layko ay walang kinalaman sa pagbabasa nito para sa kanilang sarili. Si Tyndale ay walang pagod na gumawa ng Bibliya na magagamit ng lahat, kahit na salungat sa kanya ang simbahan. Sinabi ni Tyndale, lumalaban ako sa Papa at sa lahat ng kanyang mga batas. Kung ililigtas ng Diyos ang aking buhay sa loob ng maraming taon, gagawin kong higit na alam ng batang nagtutulak sa araro ang mga banal na kasulatan kaysa sa iyo!



Napilitan si Tyndale na tumakas sa Inglatera, kung saan ilegal ang mga Bibliya sa wikang Ingles, at nakakita siya ng panandaliang kanlungan sa Cologne, Germany, noong 1524. Sinalakay ng mga opisyal ng Holy Roman Empire ang palimbagan ni Tyndale sa Cologne noong 1525, at si Tyndale ay tumakas patungo sa Worms, kung saan ipinagpatuloy niya ang kanyang trabaho. Sa pagsasamantala sa moveable-type press ni Johannes Gutenberg, nagtagumpay si Tyndale sa pag-imprenta ng 6,000 kopya ng buong Bagong Tipan noong 1526. Sumunod ang mga pagbabago sa mga sumunod na taon. Kalaunan ay lumipat si Tyndale sa Antwerp, Holland, kung saan, noong 1530, inilathala niya ang kanyang pagsasalin ng unang limang aklat ng Lumang Tipan.



Kinailangang ipuslit sa England ang mga bagong Bibliyang Ingles ni Tyndale. Ngunit ang Church of England ay nakipagdigma sa kanila. Ang Obispo ng London, si Cuthbert Tunstall, ay nangaral laban sa mga Bibliya ni Tyndale at hayagang sinunog ang mga ito sa St. Paul’s Cathedral. Sinubukan ng Arsobispo ng Canterbury na si William Warham, na bilhin ang lahat ng mga kopya ng Bagong Tipan ni Tyndale upang masunog ang mga ito.

Gumawa rin si Tyndale ng iba pang mga gawa. Siya ang may-akda ng mga aklat Ang Parabula ng Masasamang Mammon at Ang Pagsunod ng isang Kristiyanong Tao —ang huling gawaing binanggit ni Reyna Anne Boleyn. Nang maglaon, inilathala ni Tyndale Ang Pagsasagawa ng mga Prelate , kung saan hinatulan niya ang diborsiyo—kahit para sa mga hari—na nagdulot ng galit ni Haring Henry VIII (na diborsiyado). Kaya't si Tyndale ay naging isang kaaway ng estado gayundin isang kaaway ng itinatag na simbahan.

Noong 1535 si Tyndale ay ipinagkanulo ni Henry Phillips, na nagkunwaring pakikipagkaibigan sa kanya. Nakulong si Tyndale malapit sa Brussels, Belgium, nang halos isang taon at kalahati dahil sa krimen na paggawa ng Bibliya sa katutubong wika. Pagkatapos, noong Oktubre 6, 1536, si Tyndale ay dinala palabas sa isang tulos kung saan siya sinakal at sinunog nang buhay. Ang kanyang mga huling salita ay iniulat na Panginoon, buksan ang mga mata ng hari ng Inglatera.

Sinagot ang naghihingalong panalangin ni Tyndale. Pagsapit ng 1539 ang bawat parokya sa Inglatera ay kinakailangang magkaroon ng isang kopya ng Bibliya sa Ingles at gawin itong magagamit ng bawat parishioner. Sa sumunod na pitumpung taon, dalawang milyong kopya ng Bibliya ang naibenta sa England. At nang gawin ng mga tagapagsalin ng King James Version ang kanilang Bibliya noong 1611, lubos silang umasa sa mga salita ni Tyndale. Sa katunayan, humigit-kumulang 90 porsiyento ng mga parirala ng KJV ay tumutugma kay Tyndale.

Ang pamana ni Tyndale ay ang Bibliya na ibinigay niya sa mga taong nagsasalita ng Ingles. Ang kanyang salin, ang una sa Ingles na direktang nanggaling sa mga tekstong Hebreo at Griyego, ay ang unang salin sa Ingles na ginawa nang maramihan bilang resulta ng mga pagsulong sa sining ng paglilimbag. Si Tyndale at ang iba pang katulad niya, na hindi gaanong nagmahal sa kanilang buhay hanggang sa umiwas sa kamatayan (Apocalipsis 12:11), ay tumulong na maging daan para magkaroon tayo ng Bibliya ngayon.



Top